Sunum, Tartışma, Panel Konulu Edebiyat ders notu
Sunum, Tartışma, Panel Konulu Edebiyat ders notu
I.ÜNİTE
Sunum, Tartışma, Panel
1.SUNUM
2.TARTIŞMA
3.PANEL
1.SUNUM
İnsan hayatı, bir toplumun içinde mevcuttur. Bu toplumda her an insanlarla
iletişim içindeyiz. Konuşurken, yazarken, bakarken ve hâsılı her zaman bir
iletişimle, bir sunumla karşı karşıyayız. Lokantayı seçerken bile garsonların
servisine dikkat ederiz. Garsonun dış görünüşü, işteki ustalığı, müşteriye
karşı tavrı o lokantayı seçmemizde birinci derecede etkilidir. Yemekler çok
güzel ve kaliteli olabilir; ancak onu sunan bunu gerektiği gibi sunmuyorsa yani
kendisi bal; yüzü sirke satıyorsa, yemekler ne kadar kaliteli olsa da asla bir
daha orayı tercih etmeyiz.
Öğretmenlerimiz derslerde cd, vcd, tepegöz, slayt, internet, bilgisayar gibi
teknolojilerden yararlanırlarsa; dersi daha iyi sunmak için gayret ederlerse
bizim dersi daha iyi anlamamızı sağlarlar.
Sonuç
olarak hayatımızın her köşesinde karşılaştığımız sunum konusunu bilmek ve en
etkili biçimde kullanmamız gerekir.
Bilgileri yenileyen, pekiştiren, hatırlatan, önemli nokta/an öne çıkaran; bir
çalışma sonucunu açıklayan; laboratuar araştırmalarını sunan, anket sonuçlarını
ifade eden; önemli olay ve olguları dile getirmek üzere yapılan konuşmalara
sunum adı verilir.
Sunumda
amaç; bilgileri yenileme, araştırma ve anket sonuçlarını değerlendirme, bilime
katkıda bulunmadır. Sunumlarda dinleyici kitlesinin, konuya ilgi duyan
kişilerden oluşur ve sunumda eldeki teknik imkânlardan yararlanmaya özen
gösterilir
SUNUMDAN ÖNCE
YAPILMASI GEREKENLER
Sunumu yapan kişinin sunumdan önce bazı noktalara dikkat etmesi gerekir.
Öncelikle bir konu seçilmelidir. Bu konu güncel olmalıdır.
Sunumun hazırlığında bol ve değişik kaynaktan yararlanmak faydalıdır.
Sunum yerinin daha önceden görülmesi gerekir.
Prova yapma, kullanacağı malzemelerin kontrolü sunumu yapan kişinin amacına
ulaşmasında yararlı olacaktır.
SUNUM SIRASINDA
YAPILMASI GEREKENLER
Sunum esnasında ciddi, ağırbaşlı, temiz ve derli toplu görünüm önemlidir.
Sunum yapacak kişi konuşma anında ses tonuna, jest ve mimiklerine, sahneyi veya
kürsüyü rahat kullanmaya özen göstermelidir.
Konuşmacının dinleyicilerle, başta bakışlar olmak üzere, vücut diliyle iletişim
kurması daha etkili olur.
Konuşmacı ses ve kelimelerin doğru telaffuza özen göstermesi gerekir.
Sunumda, bilgisayar, cd, disket, projeksiyon cihazı, slayt makineleri, mikrofon
gibi teknolojik araçlardan faydalanabiliriz.
Görsel malzemenin en az espri kadar konuşmanıza ilgi ve tat katacağını
unutmamalıyız.
Görsel malzemenin kullanılış amacı:
Dinleyicilerin verilen bilgileri iyi algılamaları için
Fikirleri, kavramları vb. anlatırken zaman kazanmak için
Yanlış anlamalardan kaçınmak için
Fikirleri sağlamlaştırmak için
Tat ve espri katmak için
İyi
hazırlanmış görsel malzemeyi, konuşmacı konuyla güzel ve uyumlu bir şekilde
kullandığı zaman başarılı olur. Aksi durumlarda görsel araçlar dinleyicinin
dikkatini dağıtabilir. Başka konuşmacı görsel malzeme kullanıyor diye değil,
sizin konuşmanız görsel malzeme gerektiriyorsa kullanmalısınız.
Rakamlar, söylendiklerinde anlaşılmaları güç şeylerdir. Görsel olarak
sergilendiklerinde daha kolay anlaşılır. Konuşmada; %55 görüntü, %38 ses, %7
sözler etkili olduğuna göre buradan slaytın önemi daha iyi ortaya çıkar. Bu
yüzden sunum esnasında, slâytlarda, konunun önemli yönlerini belirten özlü,
açık ve etkili ifadeler yer almalıdır. Slâyt metinlerini dinleyiciler dikkatle
okurlar. Slâytlarla konuşma eş zamanlı olarak verilmelidir.
Sunumda, gerektiğinde daha önce hazırlanmış bazı belgeler, grafikler ve
şekiller kullanılabilir. Malzemeleri bir başkası kullanacak ise konuşmacı ile
malzemeleri kullanan kişi arasında uyum kaçınılmazdır.
Sunumda gereksiz ayrıntılara girilmemesi gerekir.
SUNUM SONRASINDA
YAPILMASI GEREKENLER
Sunum yapan konuşmacı sunumdan sonra dinleyicilerin soru sormalarına müsaade
etmelidir.
Konuşmacı sorulan sorulara tartışmaya girmeden doyurucu,açık ve net cevaplar
vermelidir.
2.TARTIŞMA
Bilgi, paylaşarak çoğalır. Eğer ilk insandan bu yana insanlar düşüncelerini
birbirleriyle paylaşmasalardı doğru, iyi ve güzeli bulamazlardı. Bilimin ve
teknolojinin gelişmesini de bu bilgi paylaşımına borçluyuz. Bütün bunlar da
tartışmayla olur. Tartışma, bir nevi paylaşmadır. Her şeyin zıttıyla var
olduğunu düşünürsek, tartışmada her düşüncenin karşıtını alarak zenginleşir.
Tartışmayla analiz ve sentez yeteneğimizi geliştiririz. Kısaca tartışma
olmasaydı insanlık gelişmez, hayat tekdüze, renksiz ve tatsız olurdu.
Bir sorunun tartışılarak çözülebileceğine inanıyoruz. Bir konu enine boyuna
tartışılarak artıları, eksileri ortaya konur. Böylece bir uzlaşma
sağlanabilir."Doğrular, düşüncelerin çarpışmasıyla ortaya çıkar."
sözü, tartışmanın önemini ortaya koyan bir sözdür. İnsanlar, farklı farklı
düşüncelere sahiptir. "Akıl akıldan üstündür." derler atalarımız.
Buradan hareketle farklı fikirlerin ortaya konduğu tartışmalarda bizim
bilmediğimiz veya farklı açıdan bakmadığımız fikirleri görme imkânı
bulabiliriz. Böylece paylaşılan bu fikirler bizleri doğruya ulaştırır.
Tartışma, bir konu çevresinde lehte ve aleyhte karşılıklı düşünceleri ortaya
koyma, problemlere cevap ve çözüm bulma; gerçek, doğru, iyi ve güzel olanı
birlikte aramaktır. (Doğru, iyi ve güzelin zamana bağlı olduğunu unutmamak
gerekir.)
Tartışmada; karşılıklı saygı ve hoşgörü, nazik, toleranslı, sabırlı olma;
konuşma kurallarına, verilen zamana ve sıraya uyma amaca ulaşmada yararlıdır.
Tartışmada bir konuda edinilmiş peşin hükümlerin, önceden alınmış kesin
kararların, bilineni farklı cümlelerle devamlı tekrar etmenin, konu dışına
çıkmanın tartışmaya yarar sağlamayacağı açıktır.
Tartışmayı yöneten bir başkana ihtiyaç vardır. Başkanın; konuyu ortaya koyup
sınırlaması; konuşmacıların konu dışına çıkmalarını, konuyla ilgisiz ve
gereksiz konuşmalarını engellemesi, konuşmacıların birbirini suçlamaya yönelik
konuşmalarına izin vermemesi, tartışmanın kurallarına uygun yürütülmesini ve
bir sonuca ulaştırılmasını, bu sonucun da bir rapor haline getirilmesini
sağlaması gerekir.
Bazı tartışmaların sonuçları yalnızca basın aracılığıyla duyurulur; bazıları
ise basına ve halka açık olur. Dinleyicilerin huzurunda, dinleyiciler için
gerçekleştirilen bu tartışmalarda konuşmacılar tartışma konusundaki bilgi,
birikim, görgü, düşünce ve kanaatlerini halka iletirler; onları bilgilendirmeyi,
yönlendirmeyi amaçlarlar. Bu tip tartışmalarda kamuoyu yaratma endişesi
konuşmacı-dinleyici ilişkisini belirleyen önemli faktördür. Tartışmalar
düzenleniş amaçlarına, hedef dinleyici kitlesinin zevk, kültür ve anlayışına
göre değişik nitelikler kazanır.
Tartışmalarda dil, gönderme ve anlatım işleviyle kullanılır. Burada dilin çift
işlevliliğinden söz edebiliriz. Mesela "Açık oturum, bal rengi, ipek böceği,
karış karış, ruh bilimi, un helvası, yaban gülü. Bunların her biri birer
birleşik kelimedir. Birleşik kelime, çünkü iki söz bir araya geliyor ve tek bir
kavrama karşılık olu¬yor. Ama bu tek kavramı oluşturan sözlerden her biri kendi
anlamını koruyor. Bunlar ayrı yazmakla bir kelime olma özelliğini
yitirmez." cümleleri dilin gönderme işlevi olan cümlelerdir.
"Teşekkür ederim Sayın Başkan. Burada oturan hocalarımızın hepsi bizden oldukça
büyük ve bazıları şahsen hocam oldular. Bu yüzden incitici veya kıncı şeyler
söylemem tabi ki beklenemez." Cümlelerinde ise dil, anlatım işleviyle
kullanılmıştır.
3. PANEL
Panel tartışma türlerinden bir tanesidir. Toplumu ilgilendiren bir konunun
dinleyiciler önünde, sohbet havası içinde, uzmanları tarafından tartışıldığı
konuşmalara panel denir. Açık oturum ile panel özellikleri yönüyle birbirlerine
çok benzerler. Hatta bazı kitaplarda panel ile açık oturum aynı konuşma türü
olarak verilir. Arada sadece üslup farkı vardır.
Panelde amaç, bir konuda karara varmaktan ziyade sorunu çeşitli yönleriyle
aydınlatmak, farklı görüşlerle farklı anlayışları ortaya koymaktır.
Panelde de bir başkan bulunur. Konuşmacı sayısı 3 ile 6 arasında değişebilir.
Konuşmacılar, uzmanı oldukları konunun ayrı birer yönünü ele alırlar.
Konuşmalar, açık oturumda olduğu gibi başkanın verdiği sıraya ve süreye göre
yapılır.
Panelin sonunda, dinleyiciler panel üyelerine soru sorabilirler. Tartışma
dinleyicilere de geçerse o zaman tartışma, forum şekline dönüşür.
DİĞER TARTIŞMA ÇEŞİTLERİ
MÜNAZARA
Birer cümle halinde ifade edilen bir tezle antitezin, iki grup arasında bir
hakem heyeti (jüri) huzurunda tartışıldığı konuşmalara münazara denir.
Tartışmalarda yarışma kaygısı olmadığı halde, münazaralar birer fikir ve söz
yarışmasıdır.
Tartışmalar için geçerli olan kurallar, münazaralar için de geçerlidir.
Bir başkan yönetiminde, jüri önünde yapılan münazarada gruplardaki konuşmacı
sayısı bir ile dört arasında değişebilir. Her grup kendi grup sözcüsünü (veya
başkanını) önceden belirler. Münazaranın uygulanış şekilleri arasında küçük
farklılıklar olmakla birlikte grup sözcüleri sırasıyla gruptaki arkadaşları
tanıtırlar ve konuyu hangi yönlerden ele alacaklarını belirtirler. Daha sonra
grup üyeleri konuşmalarını yapar. Son olarak sözcüler savunmalarını yaparak
münazarayı bitirirler. Jüri, konuşmacıların hazırlıklarını, savunmalarını ve
konuşmadaki başarılarını göz önünde bulundurarak bir değerlendirme yapar ve
galip tarafı belirler. Münazaralar genellikle sınıf ortamında yapılan
tartışmalardır.
BİLGİ ŞÖLENİ ( SEMPOZYUM)
Bir konunun çeşitli yönleri üzerinde, aynı oturumda, konunun uzmanı değişik
kimseler tarafından (çoğunlukla akademik konularda) yapılan seri konuşmalara,
bilgi şöleni (sempozyum) denir.
Bilgi şöleni, diğer konuşma türlerine göre daha ilmi ve ciddi bir sohbet havası
içinde geçer. Konuşmacılar, konuyu kendi ilgi alanları açısından ele alırlar.
Mesela, Yunus Emre konulu bir bilgi şöleninde konuşmacılardan biri onun
yaşadığı dönemdeki siyasi gelişmeleri ele alırken; bir başkası Yunus Emre'nin
şiirlerindeki insan sevgisinden bahsedebilir.
Bilgi şöleninde amaç, konuyu tartışmak değil, uzmanları tarafından olumlu ve
olumsuz yönleriyle değerlendirilerek konuya bir çözüm üretmektir. Konuşmaların
sonunda oturum başkanı, konuyu özetler ve çıkan sonucu dinleyicilere aktarır.
Bilgi şölenini, oturum başkanı yönetir. Konuşmacı üyelerin sayısı üç ile altı
arasında değişebilir.
Üyelerin konuşma süreleri genellikle beş dakikadan az, yirmi dakikadan çok
olmaz. Bilgi şöleni, konunun önemine ve uzunluğuna göre oturumlar halinde, ayrı
salonlarda birkaç gün boyunca da sürebilir. Bu nitelikteki konuşmalar genellikle
akademik konularda olur.
AÇIK OTURUM
Geniş halk kitlelerini ilgilendiren bir konunun, uzmanlarınca bir başkan
yönetiminde dinleyici grubu önünde tartışıldığı konuşmalara açık oturum denir.
Açık oturum, büyük bir salonda dinleyiciler önünde yapılabileceği gibi stüdyoya
davet edilen dinleyiciler önünde veya dinleyici grubu olmadan da radyoda ya da
televizyonda yapılabilir.
Konuşmacı sayısının üç veya beş kişi olarak tespit edildiği açık oturumlarda
başkan önce konuyu açıklar, sonra konuşmacıları tanıtır ve sırayla söz verir.
Başkanın konu hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Başkan, sırasıyla ve
dönüşümlü olarak konuşmacılara sorular yöneltir, gerektiğinde kısa bir
değerlendirme yapar. Tartışma boyunca tarafsız olmak, konuşmacılara verilen
süreyi dengeli bir şekilde ayarlamak, tartışma kurallarının dışına çıkılmasını
engellemek başkanın görevleri arasındadır.
Açık oturumun süresi konuya göre ayarlanmalıdır.
FORUM
Bir başkanın yönetiminde, toplumu ilgilendiren bir konuda, farklı gruplardan
oluşan dinleyicilerin söz sırası alarak konuşma kuralları içerisinde yaptıkları
tartışmalara forum denir.
Forum, panelin devamında yapılacaksa başkan, panelin süresini bir saat; forumun
süresini de yarım saat olarak sınırlayabilir. Bu durumda, panelden sonra forum
yapılacağı konuşmalara başlanmadan duyurulmalıdır.
Forum, toplu tartışmaların başlı başına bir çeşidi sayılmamakla birlikte,
dinleyicilerin konu üzerinde daha aktif ve farklı bakış açılarıyla
düşünmelerini sağlar. Foruma davet edilen uzmanların görüşlerine de müracaat
edilerek ortaya çıkabilecek yanlış anlayışların önüne geçilir.
Esasen forumda amaç belli kararlara varmak değil, konuyu değişik anlayışlarla,
farklı boyutlarıyla ortaya koymaktır.
Forumda söz alan dinleyiciler, konuyla ilgisi olmayan özel sorunlarına
değinmemelidir.
Sorular kısa, açık ve net olmalı, tartışma saygı kuralları içerisinde,
kıncılıktan uzak, samimi bir hava içerisinde yapılmalı, tartışmadan beklenen
amaca yardımcı olunmalıdır.
1.ÜNİTEDEKİ
KONULARLA ALAKALI ÖZET BİLGİLER
Münazara birer cümle halinde ifade edilen bir tezle antitezin, iki grup
arasında bir hakem heyeti (jüri), huzurunda tartışıldığı konuşmalardır.
Bilgi şöleni (sempozyum)
bir konunun çeşitli yönleri üzerinde, aynı oturumda, konunun uzmanı değişik
kimseler tarafından (çoğunlukla akademik konularda) yapılan seri konuşmalardır.
Açık
oturum geniş halk kitlelerini ilgilendiren bir konunun, uzmanlarınca bir başkan
yönetiminde dinleyici grubu önünde tartışıldığı konuşmalardır.
Forum
ise bir başkanın yönetiminde, toplumu ilgilendiren bir konuda, farklı
gruplardan oluşan dinleyicilerin söz sırası alarak konuşma kuralları içerisinde
yaptıkları tartışmalardır.
Tartışmanın
hiçbir adabına uymadan yapılanv ağız kavgasına, çekişmeye münakaşa
denir.
Görülüyor
ki münazara bir fikir yarışmasıdır. Diğer tartışmalarda böyle bir durum söz
konusu değildir. Tartışmalar dinleyici önünde yapılırken dinleyicilerin de aynı
zamanda tartışanların aynı kimseler olduğu tartışma olan forumlar bu yönüyle
diğer tartışmalardan ayrılırlar.
Tartışma
ise bir grubu (veya çoğunluğu) ilgilendiren, daha önceden belirlenen bir konu
hakkında farklı düşünceleri olan kişilerin konuyla ilgili görüşlerini
açıklamak, konuyu (veya sorunu) çözmek, muhatabın zayıf yönlerini aramak amacıyla
bir araya gelerek yaptıkları karşılıklı konuşmaya denir. Louis D. Brandeis,
"Her münakaşanın temelinde birisinin cahilliği yatar."demiştir
Hemen bütün tartışmalarda vardır. Bilgi şöleni, diğer konuşma türlerine görevoturum başkanı ve üyeler daha ilmi ve
ciddi bir sohbet havası içinde geçer. Bilgi şöleninden amaç, konuyu tartışmak
değil, uzmanları tarafından olumlu ve olumsuz yönleriyle değerlendirilen konuya
bir çözüm üretmektir. Bu yönüyle bilgi şöleni, diğer tartışma türlerinden
ayrılır. Açık oturum ile panel, toplumu ilgilendiren bir konunun dinleyiciler
önünde, sohbet havası içinde, uzmanları tarafından tartışıldığı konuşmalar
olduğundan birbirlerine çok benzerler. Panelin sonun¬da,
dinleyicilerin panel üyelerine soru sorması ve dinleyicilerin de tartışmaya
katılması tartışmanın forum şekline dönüşmesine neden olur. Bu nedenle
panellerin forumla iç içeliği söz konusudur.
Açık oturum, panel, bilgi dinleyicilerin huzurunda dinleyiciler içinvşöleni, forum gibi tartışmalar
gerçekleştirilmektedir. Bu tartışmalarda konuşmacıların tartışma konusundaki
bilgi, birikim, görgü, düşünce ve kanaatlerini halka iletip onları
bilgilendirmeleri ve yönlendirmeleri amaçlanır. Bu tip tartışmalarda kamuoyu
yaratma endişesi konuşmacı-dinleyici ilişkisini belirleyen en önemli faktördür.
Sunum Tartışma Panel Tartışma Çeşitleri Münazara nedir Bilgi Şöleni ( Sempozyum) nedir Açık Oturum nedir fotum nedir Sunumdan Önce Yapılması Gerekenler Sunum Sırasında Yapılması Gerekenler Görsel malzemenin kullanılış amacı Sunum Sonrasında Yapılması Gerekenler
2012-10-06 tarihinde Dosyabak.com tarafından DersNotları Edebiyat kategorisine eklenen bu içerik toplam 4131 kez ve en son 2026-05-18 23:43:10 tarihinde görüntülenmiş.
